چهره زنانه سوگواری؛ روایتی از آیین خاص عزاداری زنان زیلایی در محرم

در دل کوهستان‌های زاگرس، جایی که سنت هنوز نفس می‌کشد، زنان زیلایی، هر ساله با فرارسیدن ماه محرم، آیین خاص و منحصربه‌فردی را برای سوگواری امام حسین (ع) برگزار می‌کنند. این آیین که ترکیبی از اندوه، احترام و ریشه‌های عمیق فرهنگی است، چهره‌ای زنانه به آیین‌های عاشورایی می‌بخشد.

علاوه بر تهیه و پخش نذری، زنان زیلایی با پوشیدن لباس‌های مشکی ساده، بدون زینت و آرایش و بستن روسری‌های تیره‌رنگ، نشانه‌ای از حزن و فروتنی خود را آشکار می‌سازند. آن‌ها با نوعی شروه‌خوانی، صدای نوحه‌های محلی را در دل دشت‌ها طنین‌انداز می‌کنند و با چرخیدن به دور جمع و همزمان با خواندن اشعار مذهبی، حضور خود را در این ماتم تاریخی پررنگ می‌سازند.

این مراسم آیینی، نه‌تنها نمادی از ارادت و هم‌دردی زنان زاگرس‌نشین با خاندان اهل‌بیت پیامبر (ص) است، بلکه جلوه‌ای از استقلال فرهنگی و هویت بومی آنان را نیز به نمایش می‌گذارد. در دنیایی که بسیاری از آیین‌های محلی در حال فراموشی‌ هستند، سوگواری خاص زنان زیلایی، یادآور می‌شود که سنت، نه تنها زنده که زاینده است و زن ایرانی، همواره راوی صبور غم‌های تاریخی و مذهبی خویش خواهد بود. (میراث آریا)