راهنمای خرید کامپیوتر گیمینگ ارزان قیمت

توجه: این مقاله به صورت ماهیانه و با استعلام قیمت و موجودی از بازار کامپیوتر تهران بروز رسانی و تکمیل می‌گردد.

مقدمه

نوسانات ارز و آشفتگی بازار این روزهای کشور، تهیه و خرید سیستم‌ها مناسب گیم را دشوارتر از گذشته کرده است با این وجود همچنان خرید و اسمبل کامپیوتر می‌تواند در دراز مدت یک انتخاب به صرفه‌تر و آینده‌نگرانه‌ای باشد. خرید کامپیوتر مناسب گیم می‌تواند برای افراد فنی یا کسانی که کارشان به سیتم‌های کامپیوتری وابسته است یک تیر و دو نشان باشد.

متاسفانه در سال جاری به دلیل تداوم و تشدید تحریم‌های اقتصادی، کاهش شدید ارزش ارز ملی و همچنین محدودیت‌های بانک مرکزی با واردات کالا های خارجی به منظور کنترل نرخ ارز، قیمت سخت افزار و لوازم جانبی کامپیوتر به شکل بی‌منطقی افزایش یافته است. از سویی دیگر تامین کنندگان سخت افزاری به دلیل عدم اطمینان از آینده اقتصادی، نبود سیستم نظارتی و عدم امکان واردات، به دپو محصولات و عملکرد سلیقه‌ای در فروش‌ آن‌ها روی آورده‌اند؛ در نتیجه در حال حاضر با فقدان شدید قطعات و تنوع آن مواجه هستیم.

از همین جهت میزان انعطاف پذیری در راستای معرفی و راهنمای خرید سیستم‌های گیمینگ از همیشه دشوارتر است. با این حال در این مقاله قصد داریم به بررسی و راهنمایی راجع به خرید یک سیستم مناسب گیم پایین رده بپردازیم. این مقاله به صورت ماهیانه و با استعلام قیمت و موجودی از بازار کامپیوتر تهران بروز رسانی و تکمیل می‌گردد.

عملکرد مورد انتظار

سیستم‌های گیمینگ پایین رده‌ی معرفی شده در این مقاله توانایی اجرای بازی‌های جدید نسل هشتم را با تنظیمات معمولی یا پایین و عناوین قدیمی‌تر را با فریم ریت بالا دارند. علاوه بر این چنین سیستمی نیاز روزانه شما به وب گردی، اجرای محتوای‌های صوتی و ویدئویی، نمایش فایل و اسناد و اجرای بدون اختلال نرم افزارهای نه چندان سنگین را به راحتی برآورده می‌کند.

معرفی قطعات

مادربرد (Motherboard)

مادربرد یا برد اصلی (Motherboard) که نوعی تخته مداری الکتریکی است، در واقع به عنوان مرکز ارتباطات رایانه شناخته می‌شود. بخش‌های گوناگون یک کامپیوتر روی این قسمت سوار شده و مادربر دو وظیفه اصلی، اتصال اجزا به هم و تامین انرژی الکتریکی آن‌ها را به عهده می‌گیرد. مادربرد از بااهمیت و حیاتی‌ترین قطعات کامپیوتر است با این حال نقش تعیین کننده‌ای در عملکرد سیستم شما نخواهد داشت.

در واقع تفاوت بین مادربردها، فارغ از چیپست و پلتفرم غالبا به امکانات آن‌ها محدود می‌شود. و قطعاتی که روی این برد سوار می‌شوند، راندمان کاری کامپیوتر شما را تعیین می‌کنند. این امکانات جانبی شامل مدار تغذیه‌ی قدرتمندتر برای اورکلاک، قطعات الکترونیکی با کیفیت‌تر برای تحمل حرارت بیشتر، ماژول وای‌ فای (WIFI)، تراشه‌های کنترلی برای تعداد سنسورهای بیشتر، تراشه‌های رمزگشایی Codec صوتی برای کیفیت بالاتر، همین‌طور کنترلرهای نورپردازی RGB و غیره می‌شود.

اما انتخاب مادربرد تا حد زیادی منوط به تعیین پردازنده شما دارد. پردازنده‌ها امروزه در سوکت و پشتیبانی تراشه‌ها، متفاوت از نسل‌های گذشته خود عمل می‌کنند. از این رو انتخاب و خرید مادربرد بین محصولات اینتل (Intel) و یا ای‌ام‌دی (AMD)، بدون اطلاعات و پیش زمینه فنی ممکن است کمی چالش برانگیز باشد. در همین راستا شما می‌توانید مقاله‌ی «راهنمای انتخاب مادربرد برای کامپیوترهای گیمینگ» را نیز مطالعه کنید.

مادربردهای خانواده Prime 300 با برخورداری از قابلیت‌های متنوع سخت افزاری و سازگاری کامل با نسل هشتم پردازنده‌های سری Core، پاسخگوی نیازهای طیف وسیعی از کاربران پایین تا میان رده خواهند بود. تعداد اسلات حافظه‌ی رم در مادربرد ایسوس مدل PRIME B360-PLUS  و ASUS PRIME B450 چهار عدد و از نوع DDR4 است که می‌تواند به ترتیب تا ۶۴ و ۱۲۸ گیگابایت رم را پشتیبانی کند. تعداد کانکتورهای SATA3.0 در این دو محصول به ترتیب شش و چهار عدد است.

و در پنل پشتی مادربرد ASUS PRIME B360-PLUS چهار درگاه USB3.1 و چهار درگاه USB2.0 برای اتصال انواع تجهیزات جانبی نیز وجود دارد. این درگاه‌ها در مدل ASUS PRIME B450 به ترتیب دو USB 2.0 و یک USB 3.2 است. هردوی این مادربردها از خروجی‌ HDMI نیز بهره می‌برند. 

پردازنده مرکزی (CPU)

پردازنده مرکزی کامپیوتر (CPU) که به مثابه مغز کامپیوتر عمل می‌کند، در واقع آن بخش از رایانه است که اقدامات، محاسبات و اجرای برنامه‌ها را بر عهده دارد. پردازنده جزو مهم‌ترین قطعات یک سیستم گیمینگ است که عملکرد و راندمان کلی سیستم را تعیین می‌کند.

پردازنده Ryzen 3 3200G از ۴ رشته و ۴ هسته‌ مجزا با فرکانس پردازشی ۳.۶ گیگاهرتز در حالت پایه بهره می‌گیرد که در مجموع دارای ۴ مگابایت حافظه‌ی کش سطح سوم (L3 Cache) است. پردازنده‌ مرکزی رایزن 3200G با اتکا به لیتوگرافی ۱۲ نانومتری ساخته شده است و از معماری ویژه‌ی ای‌ام‌دی با نام Zen بهره می‌گیرد. این پردازنده افزون بر موارد یاد شده مجهز به پردازنده‌ی گرافیکی مجزای وگا ۸ (Vega 8) است که خود را به انتخابی مناسب برای سیستم‌های کم قیمت تبدیل می‌کند. این پردازنده همچنین به یک خنک‌کننده مجهز شده است که از توان طراحی حرارتی (TDP) معادل ۶۵ وات بهره می‌گیرد.

اما پردازنده Core i3 9100F نیز با ۴ رشته و ۴ هسته‌ مجزا با فرکانس پردازشی حالت پایه ۳٫۶ گیگاهرتز، مشخصات فنی نسبتا مشابه رقیب رایزن خود دارد. وجود کلمه F در این سری بدین معنی است که این پردازنده از گرافیک داخلی بهره نمی‌برد؛ از این رو تهیه‌ی این پردازنده به نفع کاربرانی است که قصد تهیه یک گزینه با کارایی بالا و قیمت مناسب هستند.

کارت گرافیک (GPU)

واحد پردازش گرافیک یا همان GPU ‌عنوان ابزاری است که برای رندر گرفتن (پردازش و خروجی گرفتن) تصاویر در سیستم‌های کامپیوتری استفاده می‌شود. این قطعه حیاتی‌ترین سخت افزار برای تجربه با کیفیت بصری از گیم است.

در هنگام خرید کارت گرافیک و مانیتور به سری چیپست‌ها و تکنولوژی‌های منتسب به سازنده آن، یعنی FreeSync و G-Sync، دقت کنید تا بتوانید از جنبه بصری سیستم خود، حداکثر بهره ممکن را ببرید. در همین راستا پیشنهاد می‌کنم مقاله «NVIDIA یا AMD – کدام کارت گرافیک‌ها در سال ۲۰۲۰ انتخاب بهتری هستند؟» را در ویجیاتو مطالعه کنید.

RX 580 از سری کارت‌های خوش قیمت و میان رده ای‌ام‌دی با چیپ سیلیکن Ellesmere است که در واقع همان چیپ سیلیکن ریبرند شده‌ی Polaris 20 کارت گرافیک‌ RX480 است که تنها تغییر آن، پروسه تولیدش با فن آوری نسل سومی ۱۴ نانومتری است، که کمک کرده تا مصرف و دمای کاری آن کاهش یافته و البته قدرت اورکلاک و فرکانس آن بهبود یابد. این کارت از رابط حافظه ۲۵۶ بیتی بهتره برده و مجموع حجم حافظه آن نیز برابر ۸ گیگابایت می‌باشد.

با این حال به دلیل افزایش قیمت غیرمنطقی و بسیار زیاد RX 580 بخاطر مصارف ماینیگ و همچنین نایاب شدن جایگزین‌های هم رده، در سری بهمن ماه راهنمای خرید ویجیاتو، کارت میان رده و خوش قیمت GTX 1660 GAMING OC جایگزین کردیم.

این کارت گرافیک که از سری کارت‌های اقتصادی‌تر گیگابایت به حساب می‌آید، از نظر مشخصات بالاتر از کارت گرافیک GTX 1650 قرار گرفته و توان مصرفی اعلام شده پردازنده گرافیکی به‌کار رفته در آن، یعنی تراشه TU116 حدود ۱۲۰w است. این مدل که نام کامل آن GIGABYTE GeForce GTX 1660 Gaming OC نام دارد، توسط گیگابایت اورکلاک شده و فرکانس بوست آن از 1785MHz به 1860MHz افزایش یافته است.

همچنین گیگبایت با طراحی اختصاصی PCB و استفاده از خنک‌کننده WindForce توانسته است قابلیت اورکلاکینگ و طول عمر این کارت گرافیک را به طور چشم‌گیری افزایش دهد. این خنک‌کننده که از سری سه فن بوده و با نام WindForce 3X شناخته می‌شود به نورپردازی RGB نیز مجهز است.

حافظه‌های رم به کار گرفته شده نیز در حجم 6GB و از نوع GDDR5 با Memory Bus 192Bit هستند که فرکانس کاری آن به 2000MHz  یا 8000MHz Effective می‌رسد. خروجی‌های تصویر این کارت گرافیک شامل یک پورت HDMI 2.0b و سه پورت DisplayPort 1.4 می‌شود که توانایی پشتیبانی از 4 مانیتور به‌طور همزمان و حداکثر رزولوشن 7680×4320 را دارا هستند. همچنین پورت‌های خروجی همگی مجهز به محافظ گرد و خاک هستند.  

هارد دیسک (HDD)

Hard Disk Drive یا به اختصار HDD یک حافظه دائمی است که برای ذخیره کردن داده‌های مورد پردازش کامپیوتر مورد استفاده قرار میگیرد. این حافظه به طور دیجیتالی رمزنگاری شده و اطلاعات را روی سطح مغناطیسی دیسک های خود ذخیره می کند.

با داشتن یک حافظه SSD با ۱۲۰ گیگ حافظه، یک هارد دیسک پرسرعت یک ترا برای شما کفایت خواهد کرد. با توجه به موجودی بازار هارد دیسک اینترنال آبی وسترن دیجیتال با ظرفیت ۱ ترابایت بهترین گزینه برای یک سیستم پایین تا میان رده است.

هارد دیسک‌های داخلی سری Blue، جزو سری میان‌رده و باکیفیت کمپانی وسترن دیجیتال هستند، که طیف وسیعی از ظرفیت و کارآیی را در اختیار کاربران می‌گذارند. سایز هد هارددیسک‌های سری آبی ۳.۵ اینچی بوده و سرعت چرخش هد نیز ۷۲۰۰ دور در دقیقه (۷۲۰۰rpm) است. حافظه‌ی کش این سری ۸ تا ۶۴ مگابایت است، که از طریق دو رابط SATA II با سرعت ۳ گیگابیت بر ثانیه و SATA III با سرعت ۶ گیگابیت بر ثانیه به کامپیوتر شما متصل می‌شوند.

حافظه موقت (RAM)

رم یا حافظه موقت یک حافظه بسیار پر سرعت است که امکان انتقال و آدرس دهی بسیار سریع برای پردازنده ها را فراهم می آورد. حافظه بالاتر به پردازنده اجازه می‌دهند فرآیند محاسبات را سریع‌تر انجام دهد در نتیجه بالا بردن رم، سرعت کامپیوتر شما را نیز افزایش خواهد داد. با توجه به سنگین‌تر شدن بازی‌ها و نیازمندی بیشتر آن‌ها به منابع سخت افزاری و حافظه، ۱۶ گیگابایت حافظه رم با چینش دو کاناله (دو ماژول ۸ گیگابایتی) می‌تواند نیاز کاربران میان رده را به طور کامل برطرف سازد.

با انتخاب حافظه‌های موقت با فرکانس بالاتر از ۲۴۰۰ مگاهرتز می‌توان راندمان پردازشی و گرافیکی پردازنده‌ها را افزایش داده، و انتظار کارکردی روان‌تر، فریم دهی یک‌پارچه، و پهنای باند بالاتر (به علت چینش دو کاناله) داشته باشیم.

حافظه SSD

درایوهای SSD با برخورداری از سرعت خواندن و نوشتن به مراتب بالا‌تر از هارد دیسک‌ها، گزینه بسیار مناسبی برای بهبود سرعت و راندمان کامپیوترهای رومیزی و حتی لپ تاپ‌ها هستند. در همین راستا می‌توانید به مطالعه‌ مقاله‌ی «SSD چیست و چرا برای تجربه بازی‌ها اهمیت دارد؟‌» نیز بپردازید.

نصب سیستم عامل یا بازی مورد نظر روی حافظه SSD با استاندارد SATA، سرعت لودینگ و اجرای آن‌ها بالا می‌برد. برای یک سیستم گیمینگ پایین رده حافظه ۱۲۰ گیگابایتی و در صورت امکان بیشتر کفایت می‌کند.

سیستم خنک کننده (Cooling)

تاثیر گذارترین عامل در فرسودگی قطعات گرما است؛ از این جهت برای سیستمی که قرار است پردازش‌های سنگین مثل اجرای بازی انجام دهد، داشتن یک سیستم خنک کننده مناسب امری ضروری است. با توجه به تنوع سیستم‌های کولینگ (مایع، هوایی) گستره انتخاب در این مورد زیاد است. اما به صرفه‌ترین و حداقلی‌ترین سیستم، قرار دادن دو فن ورودی هوایی و یک فن خروجی هوایی برای ایجاد فشار هوای مثبت درون کیس است. البته باید در نظر داشت که امروزه غالب پردازنده‌های موجود در بازار با یک فن هوایی عرضه می‌شوند. در همین راستا می‌توانید به مقاله‌ی «چه نوع سیستم خنک کننده‌‌ای برای کامپیوترهای گیمینگ مناسب است؟» مراجعه کنید.

منبع تغذیه (Power)

 پاور قطعه‌ای است که وظیفه‌ی تامین انرژی موردنیاز قطعات را برعهده دارد. تهیه‌ی یک پاور با توان پایین‌تر از انرژی مورد نیاز قطعات می‌تواند بر عملکرد قطعات تاثیر منفی داشته باشد و باعث کاهش عمر مفید قطعات شود؛ فلذا بایستی هنگام خرید به میزان توان خروجی پاور که بر اساس وات معرفی می‌شود، توجه کنید. البته لازم است بدانید عددی که به عنوان توان خروجی اعلام می‌شود، در واقع حداکثر توان آن و تنها در زمان پیک مصرف منبع تغذیه است.

چه میزان توان خروجی برای من مناسب است؟

پاسخ این سوال تا حد زیادی بستگی به سیستمی دارد که قصد دارید تهیه کنید. برای مثال برای یک کامپیوتر معمولی پایین رده با کاربرد خانگی ۳۰۰ وات کافی خواهد بود اما برای سیستم‌های گیمینگ داستان متفاوت است. در خرید سیسیتم‌ها گیمینگ توجه کنید که همواره توان خروجی به یک استاندارد حدقلی از توان کامپیوترتان بالاتر باشد، خصوصا اگر قصد دارید سخت افزار خود را در طی چندسال آینده آپگرید کنید.

چطور توان خروجی کامپیوترم را محاسبه کنم؟

برای یک کامپیوتر مناسب گیم میان رده و با توجه به پیشنهادات من در این مقاله، توان ۴۸۰ برای شما مناسب خواهد بود. با این حال برای محاسبه دقیق حداقل توان مورد نیاز خود می‌توانید از ماشین حساب رایگان کولر مستر یا نسخه فارسی آن یعنی گرین استفاده کرده، تا با استفاده از آن منبغ تغذیه مناسب خود را انتخاب کنید. در همین راستا نیز می‌توانید مطلب «هنگام خرید پاور برای کامپیوتر به چه نکاتی توجه کنیم؟» را مطالعه کنید.

منابع تغذیه سری EUD گرین که از نوع نیمه ماژولار هستند، اغلب ویژگی‌های پاورهای رده بالا و گران قیمت را با حداقل بهای ممکن برایتان مهیا می‌سازند. راندمان یا میزان بهره‌وری (Efficiency) این منبع تغذیه با توجه به استاندارد 80PLUS امتیاز رنگ برنزی را دریافت می‌کند که به معنای بازده ۸۵ درصدی محصول تحت شرایط معمول است. این مدل جزو مناسب‌ترین گزینه‌ها در رده‌ی پاورهای حرفه‌ای توان پایین قرار دارد.

کیس

در نهایت اسمبل همه‌ی این قطعات نیازمند یک کیس مناسب است. کیس‌ها با توجه به تعداد پورت، وجود یا عدم وجود قاب شیشه‌ای، ورودی میکروفن، خروجی هدفون، سیستم خنک کننده و نورپردازی در رنج قیمت‌های متفاوتی قرار می‌گیرند؛ با این حال انتخاب و خرید کیس تا حد زیادی به خود شما بستگی دارد. در سیستم‌های گیمینگ به دلیل دمای بالای حاصل از قطعات انتخاب یک کیس بزرگ که شرایط چرخش هوا و خنک سازی قطعات را ممکن سازد، بهترین گزینه است. در همین راستا می‌توانید مقاله «در هنگام خرید کیس کامپیوتر به چه عواملی توجه کنیم؟» مطالعه کنید.

جمع کردن سیستم

حال که تک به تک قطعات مورد نیاز و گزینه‌های در دسترس آن را بررسی کردیم، وقت آن رسیده که برآورد قیمتی از خروجی نهایی داشته باشیم. توجه کنید که این دو لیست تنها پیشنهاد ما با توجه به موجودی و قیمت‌های بازار ایران است. شما می‌توانید با توجه به توضیحات ارائه شده و بسته به بودجه و نیاز خود درباره‌ی جزییات کامپیوتر تصمیم بگیرید.

لیست اول – پلتفرم اینتل:

لیست دوم – پلتفرم ای‌ام‌دی:

مانیتور مناسب گیمینگ

در انتها، یک سیستم مناسب بدون استفاده از نمایشگری قدرتمند و با قابلیت‌های مناسب نمی‌تواند تجربه‌ی بصری عالی از ویرایش، مشاهده فیلم و عکس و مهم‌تر از همه گیم، را در اختیار ما قرار دهد. از این رو و با توجه به قیمت بالای مانیتورهای مناسب گیمینگ و همچنین اهمیت ویژگی‌هایی چون رزولوشن، پنل، نرخ تازه سازی تصویر (Refresh rate)، زمان واکنش (Response Time) و غیره پیشنهاد می‌شود مطالب زیر را بررسی نمایید:

کلام آخر

این مقاله حاصل برآورد تیم ویجیاتو از بازار نه چندان پررونق حال حاضر ایران و با در نظر گرفتن وضعیت معیشتی مخاطب عام بود. ما سعی کردیم باکیفیت‌ترین گزینه‌ها در رنج قیمت پایین و متوسط را از آیتم‌های حاضر در بازار را برای خرید یک کامپیوتر گیمینگ پایین رده انتخاب کنم. با این حال در نهایت این شما هستید که باید بنا به نیاز، توقعات و بودجه خود، انتخاب کنید؛ اگر در مسیر انتخاب، خرید و اسمبل کامپیوتر خود سوالی دارید، تیم ویجیاتو در بخش نظرات پاسخگوی شما خواهد بود.