راهنمای تحصیل در سوئد – کجارو

_{نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۳/۲۱ نوشته شده  و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۵/۰۷ به‌روزرسانی شده است.}

کشور سوئد کشوری است در شمال اروپا که چهارمین کشور بزرگ این قاره (ششمین کشور بزرگ اروپا با احتساب روسیه و ترکیه) از نظر مساحت محسوب می‌شود. کیفیت زندگی، بهداشت، امنیت و رفاه در این کشور از سطح بالایی برخوردار است؛ همچنین، این کشور به‌دلیل نظام آموزشی مطلوب و استعدادمحور در کنار بهترین دانشگاه‌ها شرایط بسیار مناسبی برای تحصیل دارد و بسیاری از علاقه‌مندان به تحصیل در خارج را تشویق به تحصیل در این کشور می‌کند. 

از این‌رو، در ادامه این مقاله از کجارو به معرفی نظام آموزشی، بهترین دانشگاه های سوئد و اخذ پذیرش از سوئد می‌پردازیم.

هرآنچه باید درباره تحصیل در سوئد بدانید:

چگونگی نظام آموزشی و مدت هر مقطع تحصیلی

تحصیلات پیش دانشگاهی

کودکان‌ از ۶ سالگی وارد دوره‌ آمادگی می‌شوند. آموزش‌ رسمی و اجباری کشور سوئد از هفت سالگی آغاز می‌شود و ۹ سال‌ طول‌ می‌کشد. در این‌ مدت‌ دانش‌آموزان‌ با محیط‌ و نحوه‌ آموزش‌ آشنا می‌شوند و زبان‌های سوئدی و انگلیسی، علوم‌ اجتماعی، علوم‌ طبیعی و ریاضیات‌ را می‌آموزند. در طول‌ تحصیلات‌ اجباری، دانش‌آموزان‌ بدون‌ امتحان‌ به‌ کلاس‌های بالاتر می‌روند و فقط‌ در سال‌ پنجم‌ و نهم‌ در امتحان‌ شرکت‌ می‌کنند که‌ برای ارزیابی نظام‌ آموزشی اجباری در سوئد است.

از ۱۶ سالگی دانش‌آموزان‌ وارد دبیرستان‌ (Gymnasieskola) می‌شوند و در سه سال‌ دروس‌ نظری و عملی را می‌گذرانند. دروس‌ عمومی که‌ در همه‌ برنامه‌های آموزشی مشترک است، شامل‌ زبان‌های سوئدی و انگلیسی، مدنیت، تعلیمات‌ دینی، ریاضیات، علوم‌ طبیعی، تربیت‌ بدنی، هنر و بهداشت‌ است.

در پایان‌ دوره‌ سه‌ساله‌ تحصیلات‌ دبیرستان، دانش‌آموزان‌ در امتحانات‌ نهایی که‌ برای هر درسی جداگانه‌ برگزار می‌شود، شرکت‌ می‌کنند که‌ تنها آزمون‌ این‌ دوره‌ است.

در سوئد، مرکز ملی آموزش‌ (Skolverket) ارزیابی دبستان‌ها و دبیرستان‌ها و همچنین‌، تبیین‌ دروس‌ و نظام‌ آموزشی را به‌ عهده‌ دارد.

تحصیلات دانشگاهی

‌تحصیلات‌ دانشگاهی در دانشگاه‌ها و مؤ‌سسات‌ آموزش‌ عالی امکان‌پذیر است. در سوئد ۷۰ مرکز آموزش‌ عالی زیر نظر وزارت‌ آموزش‌ و علوم (‌Ministry of Education and Science) فعالیت‌ آموزشی و پژوهشی دارند که‌ شامل‌ هشت دانشگاه‌ جامع، ۱۸ دانشگاه‌ و مؤ‌سسات‌ آموزش‌ عالی تخصصی و غیره‌ هستند. دفتر ملی پذیرش‌ دانشجو (VHS) که‌ دانشگاه‌ها و مراکز آموزش‌ عالی تأسیس‌ کرده‌اند، فقط‌ مسئول‌ پذیرش‌ دانشجو در سطح‌ کارشناسی است. داوطلبان‌ ورود به‌ تحصیلات‌ عالی باید شرایط‌ خاصی را که‌ دانشکده‌ مربوط‌ دارد، احراز کنند. تحصیلات‌ دانشگاهی در کشور متناسب‌ با تحصیلات‌ دیپلم‌ دبیرستان‌ است، بنابراین‌ گرایش‌ دیپلم‌ در انتخاب‌ رشته‌ دانشگاهی اهمیت‌ زیادی دارد.

داوطلبان‌ با حداقل‌ ۲۵ سال‌ سن‌ و چهار سال‌ تجربه‌ کاری مرتبط، می‌توانند بدون‌ پشت‌ سر نهادن‌ دوره‌ دبیرستان، وارد مراکز آموزش‌ عالی شوند.

در کشور سوئد برای پذیرش‌ دانشجو در صورتی که‌ متقاضیان‌ یک رشته‌ بیشتر از گنجایش‌ دانشکده‌ مربوط‌ باشند، نمرات‌ دروس‌ دبیرستان‌ یا نمره‌ آزمون‌ سراسریی دانشگاه‌ها که‌ البته‌ شرکت‌ در آن‌ داوطلبانه‌ است، ملاک پذیرش‌ دانشجو است. آزمون‌ سراسری مراکز آموزش‌ عالی به‌ منظور ارزیابی نظام‌ آموزشی در سوئد و معلومات‌ و توانایی‌های عمومی متقاضیان‌ به‌ عمل‌ می‌آید.

شرط‌ ورود دانشجویان‌ خارجی به‌ مراکز آموزش‌ عالی گذراندن‌ دوره‌ پیش‌ دانشگاهی است‌ که‌ چند درس‌ باید بگذرانند و با احتساب‌ دوره‌هایی زبان‌ سوئدی و انگلیسی درمجموع‌ دو سال‌ طول‌ می‌کشد.

هر سال‌ تحصیلی دو نیم‌ سال‌ دارد که‌ در هر نیم‌ سال‌ ۲۰ واحد (Points) و در هر سال‌ تحصیلی ۴۰ واحد گذرانده‌ می‌شود.

دوره‌های تحصیلی

۱. دوره‌های دانشگاهی، هنری، حرفه‌ای و غیره‌ که‌ منجر به‌ اخذ مدارک Diploma – Hogskoleexaman می‌شود، از دوره‌هایی هستند که‌ پس‌ از دو سال‌ تحصیل‌ تمام‌ وقت‌ و گذراندن‌ ۸۰ واحد که‌ شامل‌ ۴۰ واحد دروس‌ تخصصی است، به‌ پایان‌ می‌رسند.

۲. (Filosofie Kandidatexamen (Bachelor که شامل سه‌ تا چهار سال‌ تحصیلات‌ است‌ و در آن‌ گذراندن‌ حداقل‌ ۱۲۰ واحد که‌ ۶۰ واحد آن‌ دروس‌ تخصصی است، لازم‌ است. در نیم‌ سال‌ آخر ۱۰ واحد به‌ پژوهش‌ علمی اختصاص‌ دارد.

۳. (Filosofie Magisterexamen, Civilingenjorsexamen (Master که‌ شامل‌ چهار تا پنج‌ سال‌ تحصیل‌ و در طول‌ آن‌ باید حداقل‌ ۱۶۰ واحد گذرانده‌ شود که‌ ۸۰ واحد آن‌ دروس‌ تخصصی است. در نیم‌ سال‌ آخر حداقل‌ ۲۰ واحد به‌ پژوهش‌ علمی اختصاص‌ دارد. در بعضی از رشته‌ها تعداد واحدها تا ۲۲۰ واحد نیز افزایش‌ می‌یابد.

۴. (Civilingenjorsexamen, Technologie Mastersexamen (Master و دوره‌های مشابه شامل دو سال تحصیل بعد از مقطع کارشناسی، گذراندن ۱۲۰ واحد درسی و دفاع از پایان‌نامه است.

۵. دوره‌هایی تحت عنوان Magister مانند (Technologie Magisterexamen (Master که شامل یک سال تحصیل بعد از مقطع کارشناسی، گذراندن ۶۰ واحد درسی و دفاع از پایان‌نامه است.

۶. در کشور سوئد اعطای مدارک حرفه‌ای (Yrkesexamen (Professional Degrees نیز ممکن‌ است. در این‌ برنامه‌ریزی آموزشی، دانشجو دروس‌ کاملاً تخصصی را می‌گذراند؛ مانند تربیت‌ معلم‌ برای مدارس‌ ابتدایی یا دبیرستان‌ها، تخصص‌های پزشکی، بهداشت، کشاورزی و مهندسی که‌ حدود ۵۰ گرایش‌ را دربر می‌گیرد. تعداد واحدها از ۴۰ واحد تا ۲۲۰ واحد است‌ که‌ بستگی به‌ گرایش‌ مربوط‌ دارد.

۷. (Doktorsexamen (Ph.D در دوره‌ دکترا دانشجو موظف‌ است‌ ۱۶۰ واحد بگذراند که‌ دروس‌ تخصصی شامل‌ ۸۰ واحد و پژوهش‌ نیز ۸۰ واحد است. طول‌ مدت‌ این‌ دوره‌ چهار تا پنج سال‌ است. دانشجویان‌ با داشتن‌ کارشناسی ارشد و در بعضی موارد با کارشناسی پذیرفته‌ می‌شوند. نوشتن‌ پایان‌‌نامه‌ و ارائه‌ نتایج‌ و دفاع‌ موفقیت‌آمیز از پژوهش‌ در مقابل‌ گروهی از استادان‌ منجر به‌ اعطای مدرک دکترا می‌شود.

دوره‌ دکترا در این‌ کشور از دو مرحله‌ تشکیل‌ شده‌ و مرحله‌ اول‌ شامل‌ ۸۰ واحد درسی است‌ که‌ منجر به‌ مدرک Licentiatexamen Licentiate می‌شود و طول‌ مدت‌ تحصیل‌ آن‌ دو تا سه سال‌ و مرحله‌ دوم‌ نیز ۸۰ واحد پژوهشی است‌ که‌ منجر به‌ مدرک‌ دکترا می‌شود که‌ طول‌ مدت‌ تحصیل‌ آن‌ دو سال‌ است.

نحوه‌ ارزشیابی مدارک تحصیلی

• مدارک Yrkesexamen — Diplom — Hogskoleexaman و کلیه‌ مدارک دو یا سه سال‌ تحصیل‌ و همچنین‌، تحصیلات‌ نیمه‌ تمام‌ معادل‌ حداقل‌ ۷۰ واحد، «کاردانی» ارزشیابی می‌شود.
• مدارک (Filosofie Kandidatexamen (Bachelor «کارشناسی» ارزشیابی می‌شود.
• ‌مدارک Filosofie Magisterexamen، «کارشناسی ارشد» ارزشیابی می‌شود.
• ‌مدارک (Magisterexamen Civilingenjorsexamen, Technologie Mastersexamen, Technologie (Master یک یا دوسال با شرط‌ داشتن‌ کارشناسی، «کارشناسی ارشد» ارزشیابی می‌شود.
• مدارک Licentiatexamen با شرط‌ داشتن‌ کارشناسی، «کارشناسی ارشد» ارزشیابی می‌شود.
• مدارک (Doktorsexamen (Ph.D، «دکترا» ارزشیابی می‌شود.

زبان مراکز آموزشی و دانشگاهی سوئد

بیشتر رشته‌های دوره کارشناسی در دانشگاه‌های سوئد  به زبان سوئدی تدریس می‌شوند؛ اما برخی دانشگاه‌ها برای دانشجویان بین‌المللی برخی دوره‌ها به‌خصوص دوره‌های مدیریتی را به زبان انگلیسی ارائه می‌دهند. در دوره کارشناشی ارشد نیز بیشتر رشته‌ها به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند. گفتنی است در مقطع دکتری ارائه مدرک زبان انگلیسی یکی از شرایط پذیرش است.

میانگین هزینه تحصیل و زندگی در سوئد

تا چند سال قبل تحصیل در کشور سوئد رایگان بود؛ ولی از سال ۲۰۱۱ تحصیل در مقاطع لیسانس و فوق لیسانس همراه با اخذ شهریه است. هزینه‌های تحصیل در دانشگاه‌های کشور سوئد بین ۱۰ تا ۱۲ هزار یورو متغییر است.

سوئد یکی از کشورهایی است که بیشترین مالیات را در سطح اروپا دارد و هزینه زندگی در این کشور مانند هر کشور دیگری بسته به شهر و سبک زندگی هر فرد متفاوت است؛ بنابراین، هزینه‌­های جاری از جمله هزینه مسکن، در شهر بزرگی مانند استکهلم از سایر شهرهای این کشور بیشتر است حتی هزینه زندگی در این شهر نیز با توجه به محل اقامت، امکانات خانه، متراژ و… متفاوت است. ولی به‌طور میانگین اجاره یک آپارتمان معمولی از در استکهلم باید بین ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ کرون است.

بخش عمده هزینه زندگی در کشور سوئد را هزینه مسکن تشکیل می­ دهد. دیگر هزینه ­های زندگی در کشور سوئد مانند هزینه خورد و خوراک در قیاس با هزینه مسکن بسیار کمتر است. برای مثال، هزینه خورد و خوراک مناسب برای یک نفر ماهانه بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ کرون خواهد بود.

هزینه حمل و نقل در این کشور نیز بستگی به شهر محل سکونت دارد؛ ولی این هزینه‌ها در شهرهای کوچک از ۴۰۰ کرون در ماه بوده و در شهرهای بزرگ مانند استکهلم تا ۶۵۰ کرون در ماه نیز می‌­رسد. البته در زمینه حمل و نقل برای دانشجویان تخفیفاتی وجود دارد و دانشجویان از دانشگاه ‌های خود می­ توانند بلیط‌های مخصوصی دریافت کنند تا هزینه زندگی در سوئد را برای خود کاهش دهند.

دیگر هزینه زندگی در کشور سوئد هزینه انرژی شامل اقلامی چون آب، برق، تلفن و اینترنت است. در بیشتر موارد هزینه آب و برق روی اجاره خانه است، اما به‌طور معمول هزینه شارژ در حدود ماهی ۳۰۰ کرون است.

پشتیبانی هزینه درمانی در سوئد نیز برای دانشجویان بین المللی بسیار قوی است و کلیه هزینه­ های درمانی برای دانشجویان شامل بیمه اجتماعی همگانی می­‌شود که در نتیجه، هزینه درمان تقریبا رایگان است و در صورت مراجعه به مراکز درمانی حداکثر تا ۱۱۰۰ کرون بیشتر پرداخت نخواهید کرد و حق بیمه ۲۵۰ کرون است. 

محدودیت سنی برای تحصیل در سوئد

برای تحصیل در اکثر کشورهای اروپایی سقف محدودیت سنی وجود دارد؛ یعنی افرادی که سن آن‌ها از یک حدی روبه افزایش باشد، معمولا به‌سختی می‌توانند در کشورهای اروپایی پذیرش تحصیلی اخذ کنند؛ اما امکان تحصیل در سوئد بدون محدودیت سنی همواره وجود دارد.

برترین دانشگاه های سوئد

بورسیه دانشگاه های سوئد

دانشگاه‌های سوئد طیفی از بورسیه‌های تحصیلی را برای دانشجویان بین‌المللی ارائه می‌کنند. (لیست بورسیه‌‌های موجود در سوئد برای دانشجویان بین‌المللی)

تعطیلات پایان سال تحصیلی

هر سال تحصیلی‌ به دو ترم و هر ترم به دو نیم ترم تقسیم شده است. ترم اول که ترم پاییز خوانده می‌شود، از ماه سپتامبر شروع می‌شود تا پایان دسامبر و اوایل ژانویه ادامه دارد و پس از گذراندن تعطیلات سال نو میلادی، دانشجویان تحصیل در ترم دو را شروع می‌کنند. ترم دوم که ترم بهار نامیده شده از اواخر ماه ژانویه شروع می‌شود و تا ماه ژوئن ادامه پیدا می‌کند.

بیمه تحصیلی و درمانی دانشجو در سوئد

دانشجویانی که وارد سوئد می‌شوند از بیمه درمانی برخوردار بوده و داشتن بیمه درمانی در سوئد برای تمامی دانشجویان اجباری و برای تمدید اقامت دانشجویی الزامی است. دانشجویان دارای بیمه دانشجویی موظف هستند در ابتدای هر سال برگه تاییدیه ثبت‌نام خود را به اداره بیمه ارائه دهند، در غیر اینصورت از پوشش بیمه‌ای خارج می‌شوند. گفتنی است بیمه‌شدگان از تمامی مزایای بیمه دانشجویی که شامل معافیت از پرداخت هزینه‌های درمانی است، برخوردار می‌شوند.

آب و هوای سوئد

سوئد از نظر جغرافیایی به سه منطقه تقسیم می‌شود؛ در منطقه Svealand که از استکهلم تا جنوب شرقی سوئد ادامه دارد، آب و هوایی ملایم‌تر نسبت به سایر نقاط حاکم است. این منطقه کمی از ناحیه جنوبی Götaland سردتر است و در زمستان تا اواخر بهمن میانگین برودت در آن نزدیک به صفر است و تقریبا در تمام زمستان بارش برف در این ناحیه ادامه دارد. Norrland یا همان مناطق شمالی نیز از مناطق کم جمعیت در کشور سوئد است و دارای آب و هوایی سرد و برفی است.

درمجموع، آب و هوای سوئد در سرزمین شمالی سرد و خشک است، زمستان‌های بسیار سردی دارد و میانگین هوا در بیشتر ماه‌های سال پایین صفر است. زمستان‌ها بسیار طولانی است و روشنایی روز سهم کمی از ۲۴ ساعت را به خود اختصاص می‌دهد. دمای هوا در Norrland از ۱۵ درجه زیر صفر تا ۳۰ درجه زیر صفر می‌رسد!

ویزا و کار دانشجویی در سوئد

قوانین ویزا و مجوز اقامت کشور سوئد، برای دانشجویان بین‌المللی با توجه به اینکه شهروند کدام کشور محسوب می‌شوند، متفاوت است. شهروندان کشورهای غیراتحادیه اروپا/ EEA/ Nordic در صورتی که قصد داشته باشند کمتر از سه ماه در سوئد اقامت کنند، نیازمند داشتن ویزا هستند.

در صورتی که تحصیلات در سوئد بیش از سه ماه به طول می‌انجامد، باید قبل از ورود به سوئد، مجوز اقامت سوئد را دریافت کنند. برای اخذ این مجوز باید در یک دوره تمام وقت از یکی از دانشگاه‌های سوئد همراه با پرداخت قسط اول شهریه، پذیرش شده باشند. ویزای تحصیلی سوئد عموما مجوز اقامت برای تحصیل در سوئد (residence permit for study) نامیده می‌شود.  این مجوز قابل تمدید است.

اخذ ویزا برای والدین یا همسر دانشجو

همسر و فرزندان مجرد زیر هجده سال دانشجوی دارای مجوز اقامت تحصیلی در سوئد نیز می‌توانند برای همان مدت زمان درج شده در مجوز دانشجو درخواست مجوز اقامت کنند. البته در صورت تمدید اعتبار مجوز دانشجو، مجوز بستگان نیز قابل تمدید خواهد بود.

شرایط کار دانشجویی

دانشجویان مقطع لیسانس و دکتری در سوئد می‌توانند به‌ترتیب به میزان ۱۰ و ۳۰ ساعت در هفته به کار دانشجویی مشغول باشند. درآمد هر ساعت کار دانشجویی به‌صورت میانگین ۸ تا ۱۰ یورو است که این هزینه به‌صورت ماهانه می‌تواند هزینه‌های زندگی دانشجو را شامل غذا، مسکن و هزینه‌های رفت و آمد را پوشش دهد.